Latarnik, czyli tęsknota za ojczyzną

W kanonie lektur szkolnych pełno jest pozycji nawiązujących do czasów, kiedy Polski na mapie nie było. Wśród nich jest też omawiana w tym tekście nowela. Latarnik pióra Henryka Sienkiewicza opowiada historię niejakiego Skawińskiego, który tułał się po świecie w celu znalezienia swojego miejsca na świecie. Brał on udział w powstaniu listopadowym w 1830 roku, wojnie secesyjnej, imał się różnych zawodów, aż zatrudnił się w latarni morskiej na jednej z panamskich wysp przy wybrzeżu. Praca była nudna, więc tytułowy bohater postanowił sobie umilić czas książkami, które pewnego dnia dostał wraz z żywnością.
Pechowiec niczym dotknięty klątwą jak w greckiej tragedii
Niestety, głównemu bohaterowi nie było dane zagrzać miejsca w latarni. Kiedy w jego ręce wpadła książka autorstwa Adama Mickiewicza Pan Tadeusz, Skawiński nie mógł się oderwać od czytania. Wykonywał bardzo odpowiedzialny zawód, gdyż musiał zapalać latarnię, gdy zapadał zmrok. Słynny dwunastozgłoskowiec sprawił, że tytułowy bohater zapomniał o uruchomieniu oświetlenia, w związku z czym doprowadził do wypadku – o wyspę rozbiła się łódź. Oczywistym było to, że w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa Skawiński stracił kolejną z rzędu pracę.
Skawiński, czyli kolejny tułający się po świecie Kordian
Nowela ma to do siebie, że jest krótką formą jak na prozę. Historia jest skondensowana i przeważnie dotyczy ona głównej postaci. W ten sposób poznajemy historię Skawińskiego. Brak tu popadania w zbędną dygresję. Poznajemy przeszłość głównego bohatera, dzięki temu możemy lepiej zrozumieć jego opinie i poglądy. Uczniowie lubią taką formę, gdyż nie jest zbytnio czasochłonna i przy okazji poznają historię, która mogłaby być prawdziwa. Mamy tam wiele motywów, więc z całą pewnością można w wypracowaniach czy esejach odwołać się do tej lektury. 
Trudne do napisania, łatwe do przeczytania
Henryk Sienkiewicz w O swojej własnej twórczości stwierdził, że Wolę takich pisarzy, którzy trudno piszą, ale których łatwo się czyta, niż takich, którzy łatwo piszą, a trudni są do czytania. Pisząc Latarnik (www.taniaksiazka.pl)a, był konsekwentny wobec swojej opinii i mimo opisania trudnych przeżyć tytułowego bohatera zrobił to w taki sposób, że nowelę czyta się dosyć szybko. Czytelnik zapoznający się z tą opinią, zaczyna się zastanawiać, jak bardzo twardym orzechem do zgryzienia było dla autora opisanie historii Skawińskiego. Być może był zainspirowany własnymi doświadczeniami bądź zasłyszane historie, w końcu wielu twórców również było na wygnaniu m.in. po nieudanych powstaniach. Dzięki temu znalezienie literatury o tęsknocie za ojczyzną i tułaczce po świecie jest bardzo łatwe, zwłaszcza w dobie Internetu, kiedy bez wychodzenia z domu możemy się zapoznać z twórczością “wygnańców”.